In september 2025 werd een West-Papoeaans kunstcollectief genaamd Udeido uitgenodigd in de hedendaagse kunststudio Framer Framed in Amsterdam voor een tentoonstelling met de titel Lawan! Zij deelden de studio met Watch 65. Samen toonden zij beeldende kunst en culturele archieven om de historische en nog voortdurende onderdrukking van de Indonesische en West-Papoeaanse bevolking te illustreren.
Bij Framer Framed creëerde het Udeido Collectief – vertegenwoordigd door Dicky Takndare, Michael Yan Devis, Costantinus Raharusun, Yanto Gombo, Albertho Wanma en S.Y. Glenn Miteboga – samen met de Nederlandse kunstenaar Kevin van Braak zeven maskerinstallaties onder de titel Hidden Faces of Papua. Deze maskers verbeelden hedendaagse problemen waarmee West-Papoeanen te maken hebben. Ze drukken uit hoe kwesties in Papoea worden geïsoleerd en genegeerd, met name de uitwissing van identiteit, waarbij systemische macht de neiging heeft om identiteit toe te eigenen en te hervormen tot een nieuwe identiteit.
De zeven maskers staan elk voor een specifiek probleem in Papoea. Ze beginnen bij de verkeerde representatie van de West-Papoeaanse identiteit (Bekaku Ba); hoe het nationale onderwijssysteem intellectuele kennis en cultuur in Papoea onderdrukt door een curriculum vanuit een niet-Papoeaans perspectief (Tewed); marginalisering als gevolg van transmigratie (Toboo); de verbreking van de band tussen ouderen en jongeren door de systematische uitwissing van identiteit (Karwar); extractieve activiteiten in Papoea (Nemangkawi Holes); grove mensenrechtenschendingen en de beperking van de vrijheid van meningsuiting (KUG); en hoe het systeem de bevolking vanaf het begin het zwijgen heeft opgelegd (Bihm).
Tijdens de opening van de tentoonstelling voerde Glenn – een van de leden van het Udeido Collectief – een monoloog op in de inheemse taal van Biak. In deze monoloog riep hij de voorouders op om aanwezig te zijn. Hij deed ook een algemene oproep aan iedereen die weet heeft van West-Papoea, maar weinig aandacht besteedt aan de mensenrechtenschendingen, in het bijzonder aan mensen in Nederland, dat West-Papoea ooit Nederlands Nieuw-Guinea noemde.
Het Udeido Collectief staat bekend als een collectief dat bij elke gelegenheid consequent aandacht vraagt voor de aanhoudende problemen in Papoea via hun kunst. Daarnaast waren zij betrokken bij een project dat pleitte voor de rechten van inheemse West-Papoeanen als reactie op landroofzaken in West-Papoea. Ter ondersteuning van de campagne ‘West Papua is not an empty land’ tonen veel van hun werken het gebroken systeem dat door kolonialisme is ontstaan en laten zij zien dat mensen al generaties lang in West-Papoea leven.
De uitnodiging van Framer Framed en de samenwerking met Kevin van Braak boden opnieuw een kans om aandacht te vragen voor wat er in hun thuisland gebeurt. In Papoea worden ruimtes om over de voortdurende onderdrukking te spreken geconfronteerd met intimidatie door het leger. De bevolking heeft slechts beperkte vrijheid van meningsuiting. Wanneer er wel ruimtes zijn om deze kwesties te bespreken, raken die vaak gevuld met uiteenlopende belangen, wat een vertekend beeld van de werkelijkheid creëert. De gezamenlijke tentoonstelling in Amsterdam had tot doel te laten zien dat de realiteit niet alleen wordt gevormd door de overheid, maar ook door mensen die zich inzetten voor de bescherming van hun land.
In een hoek van de Framer Framed-studio bood Udeido, als onderdeel van Merauke Solidarity, ruimte aan stemmen uit Merauke, in de provincie Zuid-Papoea. In deze provincie vindt grootschalige ontbossing plaats in naam van nationale ontwikkeling, waarbij de overheid inheems land en bossen wil omvormen tot nieuwe rijstvelden en suikerrietplantages van meer dan twee miljoen hectare. Het collectief was betrokken bij de Merauke-conferentie in maart 2025, waar kunstwerken werden gecreëerd onder de titel Voices. Deze werken boden slachtoffers van het project ruimte om via tekeningen en brieven te delen hoe zij zich voelen. Door hun aanwezigheid in Nederland streefde het Udeido Collectief ernaar bredere solidariteit op te bouwen om druk uit te oefenen op de overheid om de lopende projecten opnieuw te evalueren.
“Als West-Papoeaan geloof ik dat het heel belangrijk is dat wij dit soort ‘ruimtes’ vullen of creëren. Ruimtes waar Papoeanen kunnen spreken over hun land en gemeenschap zonder illusies van representatie. Dit heeft mij ook doen beseffen dat onze aanwezigheid als kunstenaars heel belangrijk is – al is het maar op basis van wat we horen en voelen vanuit de Papoeaanse diaspora in Nederland – en dat er via kunst nog andere dingen te ontdekken en aan te raken zijn,” - aldus Michael Yan Devis (maker van het Bekaku Ba-masker).
Artikel geschreven door Dorthea Wabiser (DEFE)
Deze tentoonstelling werd mede mogelijk gemaakt door financiering van de Haëlla Stichting, het V Fonds en de Cirrus Foundation.
